Πάρης Μαραγκός

Χειρουργός Οδοντίατρος

Πτυχιούχος Πανεπιστημίου Αθηνών

Παναγιώτης Μαραγκός, DDS

Χειρουργός Οδοντίατρος

Πτυχιούχος Πανεπιστημίου Comenius

 

Ηλιουπόλεως 4 - Νίκαια

Τηλ. 2104919276

Κιν. 6946446477

Κιν. 6985745068

ΚΑΚΟΣΜΙΑ ΣΤΟΜΑΤΟΣ

Τι είναι η κακοσμία;

Κακοσμία είναι η δυσάρεστη (οσμή) αναπνοή που προέρχεται από τη στοματική κοιλότητα . Πρόκειται για μία εξαιρετικά ενοχλητική κατάσταση με ποικίλες προεκτάσεις τόσο στις κοινωνικές σχέσεις του πάσχοντα όσο και στην ψυχική του υγεία, καθώς  αισθάνεται ιδιαίτερα ανασφαλής στις διαπροσωπικές του σχέσεις .

 Που οφείλεται η κακοσμία;

 Στο μεγαλύτερο ποσοστό των περιπτώσεων η κακοσμία προέρχεται από το στοματικό περιβάλλον. Στους πιο σημαντικούς υπεύθυνους παράγοντες περιλαμβάνονται τα μικρόβια που φυσιολογικά υπάρχουν στο στόμα, τα υπολείμματα τροφών καθώς και η ποσότητα και ποιότητα του σάλιου που παράγεται. Μπορούμε να εντοπίσουμε τις εξής αιτίες που συμβάλλουν στην κακοσμία:

Κακή στοματική υγιεινή.

Η κακή ή ελλιπής φροντίδα των δοντιών αποτελεί συχνά την κυριότερη αιτία κακοσμίας.
Αν τα υπολείμματα των τροφών  δεν απομακρυνθούν έγκαιρα με το βούρτσισμα, τότε παράγονται από αυτά - με την βοήθεια των μικροβίων που φυσιολογικά βρίσκονται στο στόμα - διάφορες πτητικές ενώσεις θείου (μεθυλ-μερκαπτάνη, ινδόλη, πτωμαΐνη κ.α.) , οι οποίες ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την στοματική κακοσμία.

Παθήσεις των ούλων.

Η ουλίτιδα και η περιοδοντίτιδα είναι οι κυριότερες παθήσεις των ούλων που δύνανται να δημιουργήσουν κάποιου βαθμού κακοσμία. Πολλές φορές μάλιστα αυτό είναι και το μοναδικό σύμπτωμα που αντιλαμβάνεται ο ασθενής. Αυτές οι δύο παθήσεις χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής καθώς μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια των δοντιών.

Κακότεχνες εμφράξεις ή προσθετικές εργασίες.

Συγκρατούν τροφές που δύσκολα μπορούν να απομακρυνθούν συμβάλλοντας έτσι στη δημιουργία κακοσμίας.

Τερηδόνα.

Είναι η κυριότερη αιτία που ευθύνεται για το σάπισμα των δοντιών . Και στην περίπτωση αυτή , η κακοσμία μπορεί συχνά να αποτελεί το μοναδικό σύμπτωμα της νόσου , ιδίως αν η τερηδόνα εντοπίζεται κάτω από παλιά σφραγίσματα ή γέφυρες ή σε νεκρά και απονευρωμένα δόντια .

Κάπνισμα.

 Έχει αποδειχτεί ότι οι καπνιστές παρουσιάζουν σε μεγαλύτερο βαθμό κακοσμία από τους μη καπνιστές.

Τροφές-Φάρμακα.

Διάφορες τροφές, όπως  είναι το σκόρδο, το κρεμμύδι, καρυκεύματα, πρωτεΐνες, αλκοόλ κ.α είναι δυνατό να παρουσιάσουν προσωρινή κακοσμία. Επίσης διάφορα φάρμακα τα οποία δημιουργούν ξηροστομία (π.χ ηρεμιστικά) συνδέονται άμεσα με την κακοσμία.

Διάφορες Παθήσεις.

Εκτός από τα τοπικά αίτια, υπάρχουν και κάποιες παθήσεις που μπορούν να δημιουργήσουν κακοσμία. Παθήσεις του αναπνευστικού (χρόνια ιγμορίτιδα, ατροφική ρινίτιδα, αμυγδαλίτιδα,κυστική ίνωση, απόστημα πνεύμονα, φυματίωση). Παθήσεις γαστρεντερικού (γαστρικό έλκος, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, καρκίνος στομάχου).Μεταβολικά νοσήματα (διαβήτης).Οι ασθενείς με αρρύθμιστο διαβήτη εμφανίζουν διαβητική κετοξέωση και έχουν χαρακτηριστική φρουτώδη μυρωδιά κετόνης (μυρωδιά σάπιου μήλου).Νοσήματα από ανεπάρκεια οργάνων ( νεφρά, ήπαρ), όπου παράγονται οσμηρές ουσίες οι οποίες μεταφέρονται στον πνεύμονα. Οι ουραιμικοί ασθενείς έχουν χαρακτηριστική οσμή αμμωνίας (μπαγιάτικου ψαριού), ενώ περισσότερο δυσάρεστη είναι η οσμή αμμωνίας που έχουν τα άτομα με ηπατική ανεπάρκεια.

Βέβαια διακρίνουμε και περιπτώσεις "ιδιοπαθούς κακοσμίας" και "ψυχογενούς κακοσμίας".

Στην ιδιοπαθή, τα αίτια είναι άγνωστα.Στις περιπτώσεις αυτές, για άγνωστους λόγους, διαταράσσεται η οικολογία της μικροβιακής χλωρίδας της στοματικής κοιλότητας και έτσι αναπτύσσονται περισσότερα αναερόβια μικρόβια τα οποία παράγουν μεταβολικά προϊόντα που είναι δύσοσμα. Αυτού του είδους η κακοσμία υποχωρεί με τη χορήγηση φαρμάκων που στρέφονται εναντίον των αναερόβιων μικροβίων.

Στην ψυχογενή πάλι, σε ορισμένα άτομα υπάρχει η έμμεση ιδέα ότι μυρίζει άσχημα το στόμα τους και ζουν με αυτή τη φοβία. Η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται ως “κακοσμοφοβία” και οδηγεί τα άτομα αυτά σε υπερβολές όπως σε υπερβολικό βούρτσισμα των δοντιών, σε συνεχή χρήση οδοντότσιχλας ή καραμέλας ακόμα σε απομόνωση με δυσάρεστες επιπτώσεις στην κοινωνική και επαγγελματική τους ζωή.

 Πως αντιμετωπίζεται η κακοσμία;

Ο ασθενής με κακοσμία πρέπει κατ' αρχήν να συμβουλευτεί τον οδοντίατρό του ,ο οποίος θα προσδιορίσει την ακριβή αιτία της δύσοσμης αναπνοής. Εάν τα αίτια είναι τοπικά, γεγονός το οποίο συμβαίνει στην πλειοψηφία των περιπτώσεων (95%), τότε οι βασικές αρχές αντιμετώπισης είναι οι παρακάτω:

  • Σχολαστική στοματική υγιεινή .Σε κάθε περίπτωση ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα στοματικής υγιεινής περιλαμβάνει εκτός από το σωστό βούρτσισμα, οδοντικό νήμα, μεσοδόντια βουρτσάκια και σχολαστικό καθαρισμό της γλώσσας. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι στη ράχη της γλώσσας είναι συγκεντρωμένα τα περισσότερα μικρόβια και γι αυτό το λόγο επιβάλλεται το βούρτσισμά της με ειδικές βούρτσες (tongue cleaner) ή ξέστρα ώστε να αφαιρεθεί το επίχρισμα.
  • Θεραπεία των παθήσεων των ούλων (ουλίτιδα-περιοδοντίτιδα).
  • Αποκατάσταση οδοντικών προβλημάτων (τερηδόνες,κακότεχνες επανορθωτικές εργασίες).
  • Τοπική εφαρμογή σκευασμάτων που απελευθερώνουν οξυγόνο και περιορίζουν τον αριθμό των gram- αρνητικών μικροβίων.

Πρέπει στο σημείο αυτό να αναφέρουμε ότι η χρήση στοματικών διαλυμάτων δεν προσφέρει σημαντικά, διότι όλα αυτά τα σκευάσματα απλώς καλύπτουν το πρόβλημα προσωρινά χωρίς να το αντιμετωπίζουν οριστικά.

Εάν τα αίτια της κακοσμίας δεν εντοπίζονται στη στοματική κοιλότητα, τότε ο ασθενής θα πρέπει να παραπέμπεται σε γιατρούς άλλων ειδικοτήτων (ΩΡΛ, γαστρεντερολόγο, πνευμονολόγο. κ.λ.π) με τους οποίους απαιτείται η συνεργασία τους με τον οδοντίατρο.